Mijn eerste jaar als mentor: wat ging er minder goed?

Het was helemaal niet de bedoeling dat het zo lang zou duren voordat ik het vervolg zou schrijven op dit artikel, maar in de vakantie is het er niet van gekomen om te schrijven. En ik kan nu allemaal excuses gaan verzinnen, maar eerlijk is eerlijk: tv-series kijken is ook gewoon heel erg leuk om te doen.

In dit artikel ga ik drie punten delen die ik minder goed vond gaan tijdens mijn eerste jaar als mentor en ik begin meteen met een punt dat op de eerste ochtend van dit schooljaar ook weer verkeerd ging. Als ik mijn klas een mentorles geef waarbij ik veel informatie te delen heb, praat ik veel te snel. Omdat deze ochtend nog heel duidelijk op mijn netvlies ligt, zal ik kort beschrijven hoe zoiets eruit ziet.

Ik had zowel op mijn iPad als in een notitieboekje een lijstje staan met dingen die ik moest bespreken met de leerlingen. Schoolregels, persoonlijke gegevens, een plattegrondje, belangrijke data... Omdat ik alles in één uur moest proppen, was ik veel te bang om in tijdnood te komen. De eerste vijf punten heb ik in een minuut verteld, aan de schoolregels ben ik nauwelijks begonnen ("Dat weten jullie nog wel van vorig schooljaar, toch?") en het gevolg was dat ik een kwartier later al klaar was met mijn praatje. Oké, en nu?

Om meteen op dit eerste punt in te haken; soms heb ik zo veel huishoudelijke mededelingen, dat ik denk dat ik daar wel een hele mentorles mee kan vullen. Ik ben er dan helemaal van overtuigd dat er echt geen tijd is voor een andere mentorgerelateerde invulling van de les, dus ik bereid ook niets anders dan mijn praatje voor. Je raadt het al, na tien minuten ben ik klaar met praten met het gevolg dat er de veertig daaropvolgende minuten een leeg programma is. Wat laat ik de leerlingen dan doen? Tja, huiswerk maken bijvoorbeeld. Iets anders creatiefs kan ik dan zo snel niet meer verzinnen. Ik ben gewoon ontzettend slecht in het verzinnen van werkvormen die ik kan toepassen in een mentorles...

Het derde en laatste punt dat ik nu kan verzinnen is het contact met ouders. Ik heb een hekel aan telefoontjes plegen, ik kan zoiets echt een week lang uitstellen. Het bellen naar ouders is dan ook echt een dingetje dat ik alleen bij hoge uitzondering doe. Nu valt het aantal probleemgevallen in mijn mentorklas wel mee (zero!), dus ik heb geluk gehad dit jaar. Maar zo gaat mijn angst voor het voeren van oudergesprekken natuurlijk nooit weg...

Binnenkort - ooit - maak ik een lijstje met drie punten die ik dit jaar verander ten opzichte van dit schooljaar. 

Liefs!

P.S. Wat zijn jouw valkuilen als mentor?

Nu gaat het echt beginnen...

Door een reactie van Erik op mijn blogpost over 'De eerste les' werd ik weer even herinnerd aan de tips die ik toen met mijn (sporadische) lezers wilde delen. Alhoewel, tips waren het niet echt, maar ik beschreef wel uitvoerig hoe ik mijn eerste les heb gegeven. Ik investeerde in een band met de leerlingen, iets wat ik nog steeds het allerbelangrijkste vind.

Morgen gaan mijn eerste lessen beginnen en ondanks dat ik er een tikkeltje nerveus voor ben, heb ik er ook heel veel zin én heel veel vertrouwen in. Ik vond het altijd zo'n onzin als collega's zeiden dat ervaring ontzettend belangrijk is in het onderwijs, maar nu snap ik pas echt wat ze bedoelen. Door de ervaringen van de afgelopen drie jaren als docent ben ik gegroeid. Ik ontdek steeds meer wie ik ben - als persoon, maar ook als docent. Ik weet wat ik wel en niet wil, ik weet wat ik wel en niet van mijn leerlingen verwacht en ik kan daar steeds beter mee omgaan en op inspringen.

Vandaag werd ik weer omringd door honderd collega's en dat vond ik heerlijk. De meeste gesprekken waren oppervlakkig (Hoe was je vakantie? - Leuk. - Oké doei.), maar ik heb ook fijn kunnen praten met collega's die wel dichterbij me staan. Tijdens het praten deed ik al veel inspiratie op voor mijn lessen en toen besefte ik ineens dat er zo ontzettend veel te leren is van mijn collega's. Toen het jaarthema bleek te luiden dat we vooral om ons heen moeten kijken, begon het kwartje te vallen. Eigen ervaringen (en reflecties!) zijn ontzettend belangrijk voor je docentschap, maar er is zo veel meer te leren bij/van anderen.

Dit jaar wordt dat dan ook mijn persoonlijke doel: om me heen kijken. Ik wil in gesprek gaan met collega's over hun manier van lesgeven. Ik wil concrete tips krijgen, vooral op het gebied van activerende werkvormen. Het wordt namelijk echt eens tijd dat ik daarmee aan de slag ga. En daarnaast wil ik veel leren bij cursussen. Daarom heb ik direct een collega aangeschoten die interessante en inspirerende bijeenkomsten voor nieuwe collega's organiseert. (Hé Daniëlle, die bijeenkomsten voor nieuwe collega's... Is dat ook voor de niet-meer-zo-nieuwe-collega's? - Tuurlijk, kom erbij!)

En die ervaringen... Die moeten uiteraard worden gedeeld! Verwacht dus de komende tijd weer blogposts van mij, want ik wil jullie zo veel vertellen.

Liefs!

P.S. Vergeet me niet te volgen op Bloglovin'! 

 

Hoe is de periode september – december verlopen?

Vol goede moed ging ik in september het nieuwe schooljaar tegemoet. Ik had zo veel nieuwe plannen, ik wilde zo veel dingen anders doen. Daarbij wilde ik ook nog heel veel buiten mijn werk doen. Verhalen schrijven, bloggen, lezen, bloggen over het lezen enzovoorts. Ik hoefde – tot mijn grote verbazing – ook maar drie dagen per week te werken, dus ik hield genoeg tijd over voor ‘die andere dingen’.

Maar waar het in het begin zo heerlijk leek om vier dagen weekend te hebben, viel dat achteraf nog vies tegen. Daar heb ik al van alles over geschreven op mijn blog, maar in deze terugblik ga ik het er toch nog een keer over hebben. Doordat ik mijn werk over drie dagen verdeeld had, werken die drie dagen enorm druk. Ik had geen tussenuren en mijn pauzes werden gebruikt om met leerlingen te praten. Heel af en toe had ik een paar minuutjes om op adem te komen, maar het was voornamelijk doorgaan, doorgaan, doorgaan.

In het begin had ik er nog niet zo veel last van. De eerste maand ging ik ook nog met plezier naar mijn werk. Het was begin oktober dat ik het echt lastig kreeg. Ik merkte het aan alles. Hoofdpijn, piekeren, stress, slecht slapen en totaal geen zin meer in mijn werk. Daarop hakte ik halverwege de maand oktober de knoop door en besloot ik met mijn baas te praten.

Na de herfstvakantie is het alleen maar bergopwaarts gegaan. Ik had weer zin om naar mijn werk te gaan, ik kan een hoop doen in mijn tussenuren, ik heb mijn lokaal helemaal opgeruimd en ik heb weer rust in mijn hoofd. Als de bel gaat, laat ik alles los wat er in de les mis ging. De volgende les kan ik weer met een schone lei beginnen, in plaats van dat de ellende zich opstapelt.

Helaas moet ik wel bekennen dat mijn plannen van het begin van het schooljaar er een beetje doorheen zijn geglipt. Ik heb niet meer helemaal voor ogen wat al mijn ‘veranderingen’ waren. Eén van mijn veranderingen weet ik nog wel: ik wilde de leerlingen meer in groepsverband laten werken. Helaas is dat nog steeds niet gebeurt. Ik geef de schuld aan de grootte van de klas en de beperkte ruimte in mijn lokaal. Het is niet zo makkelijk om dertig leerlingen in groepjes te zetten als ze al met moeite twee aan twee kunnen zitten in mijn lokaal. Je moest eens weten hoe het eruit ziet als de tafels uit elkaar moeten met een proefwerk. Er zit tien centimeter ruimte tussen de tafels…

Al met al ben ik toch tevreden met de afgelopen maanden. Niet alles ging op rolletjes, maar daar heb ik van geleerd. What doesn’t kill you makes you stronger, zegt men. Ik denk ook echt dat het zo is. Van mijn fouten heb ik geleerd, ik weet waar mijn grenzen liggen en ik weet ook dat ik die grenzen aan mag geven bij mijn baas.

Het komende half jaar ga ik lekker zo door. Rustig vaarwater noemen ze dat, toch? Ik denk dat het voor mij wel goed is om even zo door te gaan. Niet te veel op mijn hals nemen, voordat ik weer mijn eigen grens over ga. Ik ga het nog druk genoeg krijgen… als ik komend schooljaar aan de eerstegraads opleiding ga beginnen. ;-)

Liefs!

Reflectie #4

Mijn vorige reflectie kwam ruim een maand geleden online. Tijd voor een volgende reflectie. Hoe gaat het met de vijf veranderingen die ik met ingang van dit jaar wilde doorvoeren? Je leest het hieronder.

Verandering 1: Onvoldoendes van de leerlingen

Ik ben ondertussen nog druk met het kopiëren van de toetsen waar groot een onvoldoende op staat, ik ben nog steeds vragenlijsten aan het uitdelen en innemen en ik ben ook nog steeds de toetsen aan het analyseren. Binnenkort komen de vergaderingen en tafeltjesavond om de hoek kijken. Ik ben benieuwd of het nut heeft gehad dat ik hier zo veel tijd aan heb besteed.

Verandering 2: De opstelling in mijn lokaal

Ik heb nog steeds amper in groepjes gewerkt. Erg jammer! Binnenkort wordt ons schoolgebouw verbouwd. We krijgen er extra lokalen bij. Hopelijk mag ik dan les gaan geven in een groter gebouw. Tot die tijd zal ik waarschijnlijk niet veel anders in mijn lessen doen dan wat ik nu al doe: twee aan twee werken.

Verandering 3: Huiswerkcontrole

Ik kijk zo af en toe de schriften van de leerlingen door. In de brugklassen is het minder nodig, maar bij mijn 2havo-leerlingen probeer ik het wel wekelijks te doen. Ik heb nu ook een nieuwe regel bij deze klas: als het huiswerk niet in orde is, kom je dit vrijdag het 8e uur inhalen.

Verandering 4: Consequenter zijn bij het geven van straf

Om meteen in te haken op het vorige: vrijdag het 8e uur staat. Ik heb geen medelijden met de leerlingen, want ik moet zelf ook tot vier uur 's middags lesgeven op vrijdag. Dat het van hun weekend af gaat, is hun eigen schuld.

Verandering 5: De stoelen en de tassen

Ik moet het blijven herhalen, maar dan lukt het wel. Ik heb dit overigens alleen bij mijn brugklassen toegepast. Bij 2havo is het nog steeds een zooitje met slingerende tassen op de grond. Daar moet ik ook maar eens iets van gaan zeggen, denk ik zo.

Liefs!

 

Reflectie #3

Vandaag mijn derde reflectie van dit jaar. We zijn weer een aantal weken werken, dus er is weer het één en ander te schrijven.

Verandering 1: Onvoldoendes van de leerlingen

Ik blijf er nog steeds bij dat het veel werk en tijd kost, maar hopelijk pluk ik daar later de vruchten van. Bij een rapportvergadering, bij een tafeltjesavond, bij een klacht van een ouder of een leerling…

Verandering 2: De opstelling in mijn lokaal

Ik ken alle namen, ik kan de klassen redelijk onder controle houden en toch is het me nog niet gelukt om wekelijks de tafels in groepjes te zetten. Waarom niet? Omdat mijn lokaal zó klein is. Vorig jaar had ik er geen last van. Ik had klassen met maximaal 26 leerlingen, dus ik had altijd wat tafels over waar niemand aan hoefde te zitten. Deze tafels gebruikte ik dan niet bij mijn opstelling. Maar nu… Nee, ik vraag me af of dit gaat werken.

Verandering 3: Huiswerkcontrole

Vorige keer noemde ik de controles in de brugklas nog saai: vandaag kan ik eindelijk schrijven dat ik de leerlingen (flink) kan corrigeren. We zitten nu middenin een hoofdstuk met berekeningen en tussenstappen en er zijn veel leerlingen die dan “vergeten”.
In 2havo heb ik de laatste weken geen schriftcontroles gedaan. Ik had het zo druk in de lessen dat ik er niet aan toe ben gekomen. Dit moet ik dus weer even oppakken.

Verandering 4: Consequenter zijn bij het geven van straf

Ik heb nog nauwelijks straf hoeven geven, maar ik ben wel altijd consequent geweest. Laat ik het zo zeggen: ik heb geen strafwerk gegeven omdat het niet nodig was, niet omdat ik niet consequent ben geweest.

Verandering 5: De stoelen en de tassen

“Herhalen, herhalen, herhalen,” schreef ik vorige keer. Maar ik heb dat de laatste weken niet meer gedaan. Ik moet het echt blijven zeggen, want ik merk nu dat de leerlingen de tassen in het gangpad laten slingeren en dat ze de tafels en stoelen nogal rommelig achter laten. Jammer, dat lijkt me toch wel bij de opvoeding horen…

Ik ben vandaag wel positiever over mijn veranderingen. Ik ga een oplossing verzinnen voor verandering 2 en ook verandering 5 ga ik steviger aanpakken. Als dat lukt…

Liefs!

 

De namen, een maand verder

Wat was ik trots toen ik binnen een week de namen van de leerlingen van één klas al uit mijn hoofd wist. We zijn nu iets meer dan een maand verder en ik wil graag een update geven over hoe het gaat met de namen.

Als je alle namen van de leerlingen (van één klas) binnen een week uit je hoofd kent, is de kans groot dat deze namen in je ‘korte termijngeheugen’ zit. Even een note: niets van alles wat ik op mijn blog publiceer berust op een onderzoek. Alles is slechts ervaring! Na een weekend zijn de namen vaak verdwenen en kun je opnieuw beginnen met leerlingen. En ook als de leerlingen ineens gemixt in de klas zitten, dus op een andere plek, is de kans groot dat de namen niet meer in je geheugen zitten. Tenminste, in mijn geheugen. Ik spreek graag voor mezelf.

Ik koppel de namen namelijk aan ‘dingen’. Sanne zit naast Lisanne. Koen zit naast Koos. Max zit naast Maxime. Of Rosa draagt een rode trui. Achmed zit achter, Floor zit voor. Ezelsbruggetjes dus. Na een wijziging in het plattegrond zit Achmed ineens in het midden en zit Sanne naast Koos. En de volgende dag draagt Rosa ineens een blauw T-shirt. Daar gaan je ezelsbruggetjes.

Maar… Desalniettemin gaat het erg goed met de namen. Ik haal af en toe nog wat namen door elkaar, of het duurt een paar seconden voordat ik op de (juiste) naam kom. Maar dat geeft niet, de leerlingen begrijpen dat. Over het algemeen ken ik alle namen van al mijn brugklasleerlingen en daar ben ik al heel blij mee – en trots op!

Ik zag er als een berg tegenop om de namen te leren, ik was doodsbang dat ik de namen na een half jaar nog niet zou weten. Zoals altijd, angsten voor niets!

Liefs!

P.S. Ik wilde na een x aantal weken een update geven hoe het met de namen van de leerlingen zou gaan. Ik denk dat het na dit stukje wel duidelijk is dat die namen wel goed zitten. Dit is dus – zeer waarschijnlijk – het laatste wat ik hierover schrijf. Volgend jaar weer!

Reflectie #2

Het is nu twee weken na mijn vorige reflectie. Inmiddels ben ik wat verder in de lessen en daardoor heb ik ook meer te vertellen. Over de afgelopen lessen heb ik in een boekje bijgehouden hoe het is gegaan met al mijn ‘veranderingen’. Bij de ene verandering gaat het goed, bij de andere is nog wat extra aandacht nodig.

Ook vandaag wil ik weer per verandering vertellen wat de vorderingen zijn. Pak een kopje thee en lees mee.

Verandering 1: Onvoldoendes van de leerlingen

De vorige keer was hier nog weinig over te vertellen, omdat ik toen nog geen toetsen had gegeven. Ik ben nu al een stapje verder. Ik heb de toetsen afgenomen, nagekeken, opgeschreven (in mijn grote map) wat er bij de leerlingen met een onvoldoende verkeerd ging en ik heb zelfs de vragenlijsten laten invullen door de leerlingen. Alles loopt op rolletjes! Ik vond het wel veel werk, zeker om ook de toetsen te kopiëren en bij iedereen op te schrijven wat er niet goed ging. Maar ik denk maar zo: later zal ik er blij mee zijn!

Verandering 2: De opstelling in mijn lokaal

Oeps. Nee, hier heb ik nog niets mee gedaan. Maar dat heeft een reden. Ik heb tegen mezelf gezegd dat ik pas de tafels in groepjes ga zetten zodra ik alle klassen onder controle heb en ook pas als ik écht alle namen ken, dus ook als de leerlingen door elkaar zitten.

Verandering 3: Huiswerkcontrole

De huiswerkcontroles in de brugklassen worden saai. Per les kan ik met gemak tien schriften uitgebreid controleren, omdat alles er geweldig uitziet. Tekeningen met potlood, kantlijnen aan de linkerkant, netjes geschreven enzovoorts. Het enige wat sommige leerlingen ‘vergeten’ is het nakijken. Hier moet ik klassikaal wat extra aandacht aan besteden.
Maar als ik kijk naar de schriften in klas 2havo… Wat een drama. Geen berekeningen, geen sommen overgeschreven, niet nagekeken, assenstelsels en grafieken met pen en bij sommige leerlingen is het huiswerk ook niet af. Bah! Gelukkig zijn die huiswerkcontroles hiervoor bedoeld. Om dit soort dingen te ontdekken en om het aan te pakken.

Verandering 4: Consequenter zijn bij het geven van straf

Dit is lastig! Ik heb nog steeds niet echt straf hoeven geven, maar wat ik wel heel lastig vind zijn de toiletbezoeken. Ik wilde niet dat mijn leerlingen nog naar het toilet zouden gaan tijdens de lessen, maar toch kan ik het niet laten. Met als gevolg dat er in sommige lessen vijf leerlingen achter elkaar naar het toilet gaan. Wat moet ik hiermee?

Verandering 5: De stoelen en de tassen

Ik merk dat, als ik er niets van zeg, dat er ook niets gedaan wordt. De tassen liggen weer gezellig op een hoopje in het gangpad en de stoelen worden niet aangeschoven. Herhalen, herhalen, herhalen, ik denk dat dat het toverwoord is.

Ik ben niet over alle veranderingen tevreden, maar ik denk dat sommige dingen echt tijd nodig hebben. Ik ga het tijd geven en binnenkort, over een paar weken, hoop ik een derde reflectie te kunnen schrijven die op alle punten positief is.

Liefs!

Reflectie #1

De komende weken zal ik zo nu en dan reflecteren op mijn veranderingen die ik met ingang van dit jaar heb doorgevoerd. Daar ga ik vanaf vandaag mee beginnen, omdat ik wel al het een en ander te vertellen heb.

Verandering 1: Onvoldoendes van de leerlingen

Omdat er nog geen toetsen zijn geweest, heb ik hier nog niet veel aan kunnen doen. Wel heb ik een lijst gemaakt met alle leerlingen in een klas. Hierachter staan allemaal hokjes waar ik de cijfers van de leerlingen in kan vullen. Deze lijst heb ik in de map gestopt waarin ik alles bij wil houden. Elke keer dat een leerling een onvoldoende haalt, kan ik dit achter zijn/haar naam zetten.
Daarnaast heb ik nog een overzicht gemaakt waarin ik kan opschrijven wat er mis is gegaan. En ik heb al een stuk of vijftig vragenlijsten uitgeprint. Ik hoop dat dat voorlopig voldoende is.

Verandering 2: De opstelling in mijn lokaal

Ook hier heb ik nog niets aan gedaan. Voordat ik in groepjes ga werken, wil ik eerst alle leerlingen een beetje kennen. Ik ken de namen nu redelijk goed, maar ik heb nog niet van iedereen een beeld wat voor leerling het is. Voordat ik in groepjes ga werken, wil ik dus nog even een tijdje (twee weken) wachten.

Verandering 3: Huiswerkcontrole

Waar ik wel mee ben begonnen zijn de huiswerkcontroles. Van tevoren heb ik tegen de leerlingen gezegd waar ik op ga letten. Netheid, tekeningen met potlood, berekeningen, nagekeken enzovoorts. Ik roep nu elke  les bij het zelfstandig werken vier leerlingen bij me. Ik controleer hun schriften op de punten en geef de leerlingen zo nodig een opmerking. Deze opmerking(en) zet ik ook in mijn map.
Tot nu toe heb ik weinig hoeven zeggen. Een paar leerlingen zijn vergeten na te kijken, maar ik heb geen rampzalige dingen gezien.

Verandering 4: Consequenter zijn bij het geven van straf

Gelukkig heb ik nog geen straf hoeven geven. Wel heb ik één keer bijna strafregels meegegeven. De leerlingen moesten in stilte werken aan de opgaven. Dit lukte de eerste twee keren niet. Daarom zei ik daarna dat de leerlingen die zouden praten, strafregels mee zouden krijgen. Eén leerling fluisterde iets naar haar buurvrouw, dus ik schreef haar naam op het bord.
Na de vijf-minuten-in-stilte heb ik de leerlingen verteld dat ik dit als een waarschuwing zou zijn. De volgende keer als de leerlingen in stilte moeten werken, ga ik wel echt straf meegeven als ze na drie waarschuwingen nog steeds praten.

Verandering 5: De stoelen en de tassen

Dit is een verandering die ik meteen vanaf de eerste lessen heb doorgevoerd. De stoelen worden aangeschoven en de tassen gaan onder de tafels. Ik heb er vrij weinig voor hoeven doen. Het enige wat ik doe is het elke les herhalen. Al is dat eigenlijk niet meer nodig, want het gaat bij (bijna) iedereen vanzelf!

Liefs!

Namen leren #1

Ik wilde vandaag eigenlijk reflecteren op mijn veranderingen die ik dit jaar door wil voeren. Omdat ik daar nog niet extreem veel over te schrijven heb – behalve dat de stoelen nu worden aangeschoven en dat de tassen onder de tafel staan – ga ik het vandaag hebben over de 85 namen die ik deze week heb moeten leren.

Dinsdag zag ik alle kinderen voor het eerst. Woensdag zag ik twee van de drie brugklassen twee uur op een dag. Aan het eind van de woensdag, tijdens de laatste les, wist ik alle namen van één van die brugklassen. Ik vertelde het aan één van de meisjes die voor me zaten.

‘Hoe heet ik dan?’ vroeg ze. Ik noemde haar naam.

‘En ik?’ klonk het meteen van een rij verder. Het jongetje had meegeluisterd en mengde zich meteen in het gesprek. Ook zijn naam noemde ik.
‘En hij?’ Hij wees naar een andere jongen in de klas. Ook zijn naam wist ik. En om te bewijzen dat ik echt alle namen wist, heb ik meteen bij alle andere kinderen uit de klas de naam genoemd.

Na het noemen van de laatste naam werd er door iedereen geklapt. ‘Wat goed van u,’ hoorde ik. En: ‘U bent de eerste!’

Hoe ik het voor elkaar heb gekregen om binnen twee dagen alle namen van de leerlingen uit mijn hoofd te kennen? Ten eerste door van alle leerlingen de naam te vragen bij het voorstellen. Ik heb ze niet allemaal onthouden – het waren er misschien één of twee – maar het is in ieder geval iets. Ten tweede door continu om de naam te vragen als ze hun vinger opstaken. Of door zelf hun naam op te zoeken op het door-de-mentor-gemaakte plattegrondje. Daarbij heb ik ook nog zelf een plattegrond gemaakt en voordat ik de naam opschreef keek ik eerst de leerling aan en noemde ik zijn of haar naam hardop.

Van deze ene brugklas ken ik nu iedereen bij naam. Van de andere brugklassen ken ik bijna iedereen bij naam. Maar… Dat is alleen als ze volgens het plattegrondje zitten. Zodra ze gaan wisselen weet ik het niet meer. Want dan zitten Sanne en Anne niet meer naast elkaar. En Ilse en Ilse ook niet meer…

 

Liefs!

Tip: Wees echt aanwezig (#27)

Bij het doorbladeren van het tips-boekje van de algemene onderwijsbond kwam ik bij het hoofdstuk over de eerste maanden van het schooljaar. Ik weet niet goed of de schrijvers daarmee de eerste maanden van ieder schooljaar of de eerste maanden van je eerste schooljaar bedoelen, maar ik vind het absoluut een fijne tip. Zowel voor je eerste jaar als voor de jaren erna.

Hoofdstuk 20, tip 1: Wees echt aanwezig

Kennisoverdracht begint met contact maken. Het eerste wat je in de klas moet doen is een band opbouwen met de leerlingen. Daarbij is de eerste klap een daalder waard. Wees écht aanwezig. Zorg dat je er helemaal bent in het lokaal. Ga dus niet achter je bureau zitten, maar ga staan, loop rond en maak oogcontact.

Als ik terugkijk op de laatste weken en maanden van het schooljaar, zie ik mezelf vooral achter het bureau zitten. Het voelde als mijn thuisbasis, ik had meer overzicht op de groep en de leerlingen wisten me te vinden. Maar volgens deze tip is dat absoluut niet de beste plek in het lokaal. Zeker in de eerste maanden is het belangrijk om door het lokaal te bewegen.

Ik ben altijd een beetje bang dat ik het overzicht verlies als ik door het lokaal loop. Het lokaal is maar klein, maar zodra ik iemand één op één aan het helpen ben, lijkt het alsof de andere leerlingen allemaal kilometers ver weg zitten. Ik zie ze niet meer en ik hoor ze niet meer. Valkuil!

Ik moet dus een compromis zoeken tussen het zitten achter mijn bureau en het lopen door het lokaal. Een oplossing daarvoor kan zijn de uitleg klassikaal voor het bord te geven, tijdens het zelfstandig werken rondlopen en de vragen aan mijn bureau te stellen. Tijdens het zelfstandig werken, bijvoorbeeld tijdens het stiltemoment, mogen de leerlingen geen vragen stellen, maar ik kan dan wel rondlopen om te kijken hoe het bij de leerlingen gaat. Als ik zie dat een leerling helemaal vastloopt of ergens flink de mist in gaat, kan ik een kleine tip geven. Maar de echte vragen behandel ik achter mijn bureau.

Omdat ik het komende jaar meer wil reflecteren op mijn eigen kunnen, zal ik ook over dit punt nog wat blogs schrijven. Wordt dus vervolgd!

Liefs!

Verandering #5

Toen ik laatst dacht aan werken in groepjes, kwam er meteen een vijfde verandering in me op. Het is geen hele uitgebreide verandering en het kost me elke les ook maar een paar seconden van mijn tijd. Maar die paar seconden levert me wel een grote winst op.

Als de leerlingen in groepjes werken (of gewoon twee aan twee), is er één reden waarom ik liever niet continu bij ze langsloop: de leerlingen gooien graag hun tas in het gangpad. Ik kan me soms nog net op tijd vasthouden aan een tafel, maar anders was ik al zeker tien keer languit in het lokaal gevallen. Die tassen van de leerlingen zijn toch wel een klein irritatiepuntje.

Vanaf nu laat ik de leerlingen hun tas onder de tafel zetten. Ik snap ook niet dat ik dat vorig jaar niet al heb gezegd. Elke les had ik er last van (en nog het meest tijdens een les met een proefwerk, omdat ik dan vaker dan normaal door het lokaal loop), maar ik liet het altijd maar zo. Vanaf les 1 zal ik de leerlingen erop hameren om de tas onder de tafel te zetten. Na tien lessen zal het vast wel een automatisme zijn en zullen de leerlingen het vanzelf doen.

En dan nog een ander dingetje. Aan het eind van elke les loop ik snel alle tafels langs om de stoelen aan te schuiven. Voor de volgende klas is het wel zo netjes als de tafels en stoelen recht staan (lijkt me), dus in het minuutje tijd dat ik heb, zorg ik dat heel het lokaal weer opgeruimd staat. Het kost mij een minuut (als ik snel ben), maar voor de leerlingen is het slechts een halve seconde werk. Even de stoel aanschuiven en klaar is Kees.

Ik snap niet dat ik die twee punten niet al veel eerder heb aangepakt. Het is er gewoon bij ingeslopen. Vanaf september ga ik hier goed op letten en dan zal er ongetwijfeld een blog online komen over deze vijfde verandering.

Liefs!

Consequent voor de volle 100%

Op de site van Straks voor de klas kwam ik een artikel tegen met deze titel. Interessant! Omdat één van de veranderingen voor het komende schooljaar was om consequent te zijn, is het zeker voor mij heel handig om deze tips eens op een rijtje te zetten. En als ik er iets aan kan hebben, zullen er vast ook veel anderen zijn die er het nut van inzien. Dus vandaar, een rijtje met tips geplukt van bovengenoemde website.

Tip 1: Wees een voorbeeld
Je kunt niet tegen je leerlingen zeggen dat ze geen telefoon mogen gebruiken als je zelf continu aan het whatsappen bent tijdens de les (echt waar, ik ken zo’n docent). Zorg er dus voor dat je ook je eigen regels naleeft.

Tip 2: Wees voorspelbaar

Door elke keer iets anders te doen (de ene les beginnen met theorie, de andere les beginnen met zelfstandig werken, de derde les beginnen met een film) zien de leerlingen de regelmaat niet. Ze kunnen dan gaan denken dat alles mag en zullen zich zelf ook niet aan een patroon houden. Probeer elke les volgens een vast patroon les te geven, bijvoorbeeld door te starten met de theorie, daarna tien minuten zelfstandig werken en de laatste vijf minuten klassikale vragen stellen. Zo weet een leerling waar hij/zij aan toe is.

Tip 3: Wees niet te lief

Er zijn docenten die zich willen onderscheiden van de collega’s. “Van mij mag je wel naar het toilet tijdens de les/schreeuwen in de klas/gooien met propjes/hoofddeksels op.” Deze docenten, en ik ben er één van, voelen zich daardoor misschien even beter dan de rest, maar ze wijken wel af en toe af van de schoolregels. Doe dit niet! Wees niet te lief, maar houd je aan de schoolregels.

Tip 4: Accepteer geen excuses

Te laat is te laat, geen huiswerk is geen huiswerk, geen spullen is geen spullen. Als er iets in de privésfeer van de leerling is gebeurd, geeft één van de ouders vaak een briefje mee. Zonder briefje hoef je dus ook niet in smoesjes te trappen. En mocht je twijfelen aan het verhaal, dan kun je altijd de ouders bellen.

Tip 5: Houd vol

Eén van de redenen waarom het moeilijk is om consequent te zijn, is omdat consequent zijn gelijk is aan kiezen voor de meeste weerstand. Ik ga graag confrontaties uit de weg en daardoor zie ik wel eens iets door de vingers. Ik weet dat dit mijn valkuil is en hier moet dan ook echt iets aan gebeuren.

Tip 6: Ga niet in discussie

Leerlingen gaan graag in discussie over hun straf. Vermijd dit, zeker in een klassensituatie! Ga niet in op uitspraken als “Ik verdien deze straf niet” of “U moet altijd mij hebben”. Als een leerling wil discussiëren, komt hij/zij aan het eind van de dag maar terug.

Ik ben benieuwd hoe dit gaat aflopen…

Liefs!

Verandering #4

Als ik zo het hele jaar nog eens overdenk, blijken er toch aardig wat dingen te zijn die ik wil veranderen. Een systeem om deonvoldoendes van de leerlingen nader te bekijken, meer werkvormen inmijn lessen gebruiken, intensiever het huiswerk controleren en dan ook nog consequenter zijn bij het geven van straffen...

Want als ik ergens niet goed in ben, is het consequent zijn tijdens het uitdelen van straffen. Hoe vaak ik iemands naam van het bord heb geveegd uit medelijden is echt niet op één hand te tellen en op twee handen ook niet eens. Hoe vaak ik iemand eerder weg heb laten gaan tijdens het nablijven is misschien nog net op mijn handen en voeten te tellen, maar dat zou natuurlijk ook niet mogen. En dan de keren dat ik heel veel dingen maar door de vingers heb gezien. Pfff, daar moet iets aan gebeuren!

Ik ben gewoon een goedaardig persoon en het is voor mij heel moeilijk om niet in die lieve woorden en die zielige ogen van de leerlingen te trappen. Maar dat is natuurlijk niet iets wat past in het lijstje dat hoort bij een goede docent. Als ik echt respect van de leerlingen en van collega’s wil krijgen, dan moet ik hier iets aan doen. En het komend schooljaar is een mooi moment om dit punt te veranderen.

Ik ga geen stappenplan voor mezelf opstellen, simpelweg omdat dat niet kan. Het enige waar ik rekening mee moet houden, is dat ik moet doen wat ik zeg. Als ik een leerling een lesuur na moet laten blijven, moet de leerling ook echt 50 minuten in het lokaal zitten. Als ik een leerling 40 strafregels geef, is 39 regels niet voldoende. Als een leerling zich ’s morgens om 7.45 uur moet melden, dan is 7.50 uur te laat.

Wens me succes.

Liefs!

Verandering #3

Een derde verandering is de huiswerkcontrole. Het afgelopen jaar heb ik het huiswerk niet tijdens elke les gecontroleerd, simpelweg omdat daar niet altijd de tijd of de mogelijkheid voor is. Het komende jaar ga ik dat ook zeker niet doen, want de tijd zal er nog steeds niet doen. Wat ik wel wil doen, is het huiswerk op een intensievere manier controleren.

Wat ik voorheen deed was: rondlopen en bij iedereen kijken of het huiswerk was gemaakt. Niet per se hóe de leerlingen het gemaakt hadden, maar óf ze de opgaven gemaakt hadden. Dit wil ik het komende jaar dus veranderen. Ik ben nog steeds van plan om zo vaak mogelijk door het lokaal te lopen om te kijken of iedereen het gemaakt heeft, maar daarbij wil ik er dagelijks/wekelijks een paar schriften uitpikken. Deze leerlingen komen met hun schrift naar voren en ik zal dan in hun bijzijn de schriften controleren.

Waar ga ik op letten bij het controleren van de schriften?

- Allereerst of het huiswerk gemaakt is.

- Of de leerling er een berekening bij heeft gezet.

- Of de leerling heeft getekend met potlood en langs een liniaal.

- Of het huiswerk is nagekeken.

- Of het huiswerk, indien er fouten zijn gemaakt, is verbeterd.

Daarnaast controleer ik ook of het netjes is en of alle aantekeningen in het schrift staan.

Als er iets niet klopt, dan zorgt de leerling ervoor dat hij/zij dit verbetert. De leerling krijgt daarvoor één dag de tijd. De volgende les bekijk ik het schrift opnieuw. Als een leerling het niet heeft verbeterd, krijgt hij/zij extra werk mee naar huis.

Ik ga zelf in een schrift bijhouden welke leerling al een huiswerkcontrole heeft gehad en bij welke leerling en wat niet klopte. Zo kan ik, net als bij de eerste verandering goed de voortgang van de leerling in de gaten houden.

Liefs!

Verandering #2

Vorige week schreef ik al over een eerste verandering die ik wilde doorvoeren tijdens mijn werk het komende schooljaar. Vandaag zet ik een tweede verandering online. Deze verandering gaat meer over de opstelling in mijn lokaal.

Het afgelopen jaar heb ik voornamelijk een zogenaamde busopstelling in mijn lokaal gehad. De leerlingen zaten twee aan twee, in drie rijen opgedeeld. Zoals in vrijwel alle lokalen gebeurd. Het komende jaar wil ik hier iets meer verandering in brengen. Ik heb het afgelopen jaar af en toe in groepjes gemerkt. De ene keer verliep dit uitstekend, de andere keer was het nog best lastig. Lastig om de leerlingen aan het werk te krijgen, lastig om de leerlingen hun mond te snoeren als het erg gezellig begon te worden, lastig omdat de leerlingen de regels nog niet zo goed kenden. Dat ligt niet (alleen) aan de leerlingen, maar ook aan mij.

Ik durf mijn hand ervoor in het vuur te steken (figuurlijk dan, want dat zou ik natuurlijk nooit echt doen!) dat de leerlingen veel beter kunnen samenwerken als ze er maar vaak genoeg mee oefenen. De zeldzame keren dat ik mijn brugklassers in groepjes zette, was het maar afwachten hoe de les zou verlopen. In mijn 2havo-klas zaten de leerlingen altijd in groepjes, tenzij ze een proefwerk hadden. In het begin was het even wennen, maar na een tijdje werkte dat heel goed. Ze waren iets meer geconcentreerd, ze waren gemotiveerd en hun werkhouding was ook beter. Dit was een hele prestatie voor deze klas. (Heel even een kleine update tussendoor: van de 24 leerlingen uit de klas zijn er slechts 14 door naar 3havo. De andere leerlingen zijn blijven zitten of overgestapt naar een lager niveau.)

Vanaf volgend jaar wil ik dus vaker in groepjes werken. Van tevoren zal ik duidelijk de regels vermelden die ik ook in mijn 2havo-klas heb gezegd (samenwerken is een must, als je iets niet snapt vraag je dat eerst aan je groepsgenoten, als niemand het snapt komt er één leerling naar mij). Ik zal dit niet elke dag doen, maar één of twee dagen in de week lijkt me een mooie tussenweg.

Ik wil ook meer gaan kijken naar het niveau van de leerlingen. De groepssamenstelling wil ik dan ook niet baseren op de vriendschappen in de klas, maar op het niveau. Na een paar weken heb ik een beeld van de inzet en het inzicht van een leerling, dus aan de hand daarvan maak ik de groepjes.

Liefs!

Verandering #1

Dit was mijn eerste jaar als docent en ik heb meerdere keren gemerkt dat ik ergens tegenaan ben gelopen. Vanaf volgend jaar wil ik dus het een en ander gaan veranderen. Eén van deze punten is dat ik wat beter ga kijken naar de onvoldoendes van de leerlingen.

 

Ik heb regelmatig gewerkt dat een leerling een onvoldoende staat voor het vak wiskunde, maar dat ik niet zo goed weet hoe dit tot stand is gekomen. Natuurlijk zie ik alle cijfers en deze noteer ik ook, maar ik heb geen idee hoe deze cijfers tot stand zijn gekomen. Vooral in de eerste weken heb ik weinig zicht op de leerlingen, omdat ik simpelweg nog niet iedereen ken. Ik kijk gemakkelijk over leerlingen heen en met een leerlingvergadering kan ik dan echt niet vertellen wat de struikelblokken van deze leerlingen zijn. Ja, oké, dat ze niet opvallen… Dit geldt overigens ook bij de tafeltjesavond. Een ouder van een leerling kan dan een gesprek met mij “bestellen” (soms weet ik even niet het juiste woord te verzinnen, dit is zo’n geval) en aan mij is dan de vraag te vertellen wat de leerling fout doet en hoe deze leerling geholpen kan worden. Tja, soms weet ik dat dus echt niet.

 

Vanaf volgend jaar wil ik dat anders doen en ik heb al een plan van aanpak gemaakt. Er zijn een paar dingetjes die ik anders ga doen en deze zal ik hieronder benoemen, inclusief beschrijving.

- Het eerste punt is dat ik de toetsen van de leerlingen met een cijfer onder de 6,0 ga kopiëren. Bij de ene toets zal dit wat meer werk zijn dan bij de ander, maar zo kan ik wel altijd nog even terugkijken waar een leerling veel fouten heeft gemaakt.

- Ik maak een (digitaal) overzicht van deze leerlingen en schrijf kort op waardoor de leerlingen punten heeft misgelopen (rekenfout, verkeerd gelezen, afrondingsfout, geen berekening enz.).

- Ik laat de leerlingen (die dus onder de 6,0 hebben gehaald) een mini-vragenlijst invullen met daarin de vragen hoe de leerling heeft geleerd, of de leerling het cijfer heeft verwacht en wat de leerling in het vervolg gaat veranderen. Deze mini-vragenlijst is te vinden onder 'Documenten'.

 

En dit wil ik dus allemaal bijhouden in een grote map of iets dergelijks. Het is een heel ijverig plan en het gaat me waarschijnlijk een hoop werk kosten. Ik ben benieuwd hoe lang ik het vol ga houden, maar ik hoop zeker in de eerste periode. Zo sta ik wat langer stil bij de leerlingen die een onvoldoende hebben gehaald en hoef ik niet meer met mijn mond vol tanden te staan (zitten) als ik een oudergesprek of een leerlingvergadering heb.

 

Liefs!

 

P.S. Ik heb een nieuwe categorie toegevoegd, Reflectie. Ik zal de komende tijd meer blogs online zetten waarin ik op mezelf reflecteer. Dan kunnen deze veranderingen zijn, maar ook een keer een reflectie op een slechte les, een gesprek met een ouder of leerling of iets anders waar ik graag op wil reflecteren.